Portal Danych o Obrocie Mieszkaniami został przewidziany w ustawie z dnia 17 października 2025 roku o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1669). Jego podstawowym zadaniem ma być udostępnianie informacji statystycznych o cenach transakcyjnych mieszkań i domów. Pełne uruchomienie tych funkcjonalności zaplanowano na 2027 rok.

Portal DOM jeszcze nie zaczął działać w docelowym zakresie, a już w ostatniej wersji opublikowanego projektu nowelizacji ustawy deweloperskiej, czyli ustawy z dnia 20 maja 2021 roku o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 880) z dnia 29 lipca 2026 roku, przewiduje się jego istotne rozszerzenie. Portal DOM ma dostarczać informacji nie tylko o rynku, ale również o konkretnych deweloperach i realizowanych przez nich inwestycjach.

Od cen mieszkań do historii dewelopera

Publicznie mają być dostępne informacje mogące mieć duże znaczenie dla oceny dewelopera przez potencjalnego klienta. Chodzi m.in. o zaległości w odprowadzaniu składek na DFG trwające dłużej niż trzy miesiące, ostrzeżenia publiczne i określone decyzje Prezesa UOKiK, postanowienia o wstrzymaniu budowy i decyzje nadzoru budowlanego dotyczące usunięcia nieprawidłowości, a także informacje związane z upadłością dewelopera.

Portal ma również zbierać i udostępniać do wglądu informacje o innych przedsięwzięciach realizowanych przez danego dewelopera w okresie pięciu lat poprzedzających rozpoczęcie sprzedaży,dla których prowadzone są lub były mieszkaniowe rachunki powiernicze, w tym łączną liczbę tych inwestycji, czas występujących opóźnień oraz dane dotyczące odstąpień nabywców od umów.

Przekazywanie danych do Portalu DOM

Wśród deweloperów pojawia się pytanie i obawa, czy to deweloper samodzielnie będzie musiał przesyłać kolejne dane do kolejnego już systemu (tak jak np. codziennie musi raportować dane na stronę dane.gov.pl).Projekt przewiduje, że znaczna część informacji będzie trafiała do Portalu DOM z innych rejestrów i od właściwych organów. Dane dotyczące dewelopera i przedsięwzięć mają być przekazywane przez UFG przede wszystkim na podstawie informacji zgromadzonych w Ewidencji DFG. Informacje o decyzjach i ostrzeżeniach UOKiK przekaże Prezes UOKiK, dane dotyczące działań nadzoru budowlanego – właściwy organ nadzoru, a informacje związane z upadłością – sąd upadłościowy.

Nie powstaje więc jeden nowy obowiązek polegający na ręcznym „uzupełnianiu profilu dewelopera” w Portalu DOM. Dla dewelopera wzrośnie jednak znaczenie prawidłowości danych przekazywanych już do Ewidencji DFG oraz w ramach obowiązków dotyczących jawności cen. Projekt przewiduje bowiem również przekazywanie UFG informacji publikowanych na stronie internetowej dewelopera na podstawie art. 19a ustawy deweloperskiej.

Informacja staje się również kwestią wizerunkową

To właśnie ten element może mieć największe znaczenie praktyczne. Dane, które dotychczas znajdowały się w różnych rejestrach albo pozostawały w dyspozycji poszczególnych organów, mają zostać zestawione w jednym miejscu i powiązane z konkretnym deweloperem.

Samo wystąpienie opóźnienia czy przypadku odstąpienia od umowy nie musi oczywiście oznaczać nierzetelności dewelopera. W toku konsultacji zwracano uwagę, że publikowanie takich informacji bez kontekstu może wpływać na sposób postrzegania przedsiębiorcy. Projekt został w tym zakresie częściowo doprecyzowany – przy opóźnieniach ma być wskazywana także ich przyczyna.

W praktyce Portal DOM może więc stać się nie tylko narzędziem do sprawdzania cen, ale również jednym z pierwszych miejsc, w których potencjalny nabywca sprawdzi historię dewelopera, a właściwie jego „kartoteki” przed podjęciem decyzji o zakupie mieszkania.

Bez obowiązku odtwarzania całej historii

Projekt nowelizacji zawiera istotne rozwiązanie przejściowe. Informacje dotyczące zdarzeń sprzed wejścia nowych regulacji w życie mają trafić do Portalu DOM tylko w takim zakresie, w jakim są już gromadzone przez UFG lub inne właściwe podmioty. Deweloperzy nie będą więc zobowiązani do odtwarzania od podstaw całej historii wcześniejszych inwestycji wyłącznie na potrzeby Portalu DOM.

Portal DOM – większa transparentność dewelopera

Kierunek zmian jest podobny do tego, który widać również w pozostałych częściach projektowanej nowelizacji: nabywca ma mieć dostęp do coraz większej liczby informacji, a działalność dewelopera ma być łatwiejsza do zweryfikowania. Portal DOM może być tutaj szczególnie istotny, ponieważ informacje pochodzące z kilku różnych źródeł zostaną zgromadzone w jednym publicznym miejscu.

Autor: 

Martyna Świderska